صغيرتنا تسأل عن الموت يوميًّا.. ماذا نقول؟!

<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align:justify;direction:rtl;unicode-bidi: embed"><span lang="AR-SA" style="font-size:16.0pt;font-family:&quot;Simplified Arabic&quot;,&quot;serif&quot;">ابنة أختي ٧ سنوات فقدت أختها قريبًا في الحرب</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR" style="font-size:16.0pt;font-family:&quot;Simplified Arabic&quot;,&quot;serif&quot;"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span>.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align:justify;direction:rtl;unicode-bidi: embed"><span lang="AR-SA" style="font-size:16.0pt;font-family:&quot;Simplified Arabic&quot;,&quot;serif&quot;">تسأل يوميًّا</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR" style="font-size:16.0pt;font-family:&quot;Simplified Arabic&quot;,&quot;serif&quot;"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span>:</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span style="font-size:16.0pt;font-family:&quot;Simplified Arabic&quot;,&quot;serif&quot;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> </span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR" style="font-size:16.0pt;font-family:&quot;Simplified Arabic&quot;,&quot;serif&quot;"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span>"</span><span lang="AR-SA" style="font-size:16.0pt; font-family:&quot;Simplified Arabic&quot;,&quot;serif&quot;">هو اللي بيموت بيرجع؟</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR" style="font-size:16.0pt; font-family:&quot;Simplified Arabic&quot;,&quot;serif&quot;"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span>"<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align:justify;direction:rtl;unicode-bidi: embed"><span dir="LTR" style="font-size:16.0pt;font-family:&quot;Simplified Arabic&quot;,&quot;serif&quot;">"</span><span lang="AR-SA" style="font-size:16.0pt;font-family:&quot;Simplified Arabic&quot;,&quot;serif&quot;">لو حصلت حرب عندنا هنموت كلنا؟</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR" style="font-size:16.0pt;font-family:&quot;Simplified Arabic&quot;,&quot;serif&quot;"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span>"<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align:justify;direction:rtl;unicode-bidi: embed"><span lang="AR-SA" style="font-size:16.0pt;font-family:&quot;Simplified Arabic&quot;,&quot;serif&quot;">أحيانًا تقول</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR" style="font-size:16.0pt;font-family:&quot;Simplified Arabic&quot;,&quot;serif&quot;"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span>:</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span style="font-size:16.0pt;font-family:&quot;Simplified Arabic&quot;,&quot;serif&quot;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> </span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR" style="font-size:16.0pt;font-family:&quot;Simplified Arabic&quot;,&quot;serif&quot;"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span>"</span><span lang="AR-SA" style="font-size:16.0pt; font-family:&quot;Simplified Arabic&quot;,&quot;serif&quot;">أنا مش عايزة أكبر علشان ما أموتش</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR" style="font-size:16.0pt; font-family:&quot;Simplified Arabic&quot;,&quot;serif&quot;"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span>."<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align:justify;direction:rtl;unicode-bidi: embed"><span lang="AR-SA" style="font-size:16.0pt;font-family:&quot;Simplified Arabic&quot;,&quot;serif&quot;">أختي منهارة نفسيًّا، ولا أعرف كيف أرد؟</span><span dir="LTR" style="font-size:16.0pt; font-family:&quot;Simplified Arabic&quot;,&quot;serif&quot;"><o:p></o:p></span></p>

أختي الكريمة،

 

الطفلة تمر بمرحلة Cognitive Mortality Awareness (الوعي المعرفي بالموت)، وهو أمر يتعقد في أوقات الحروب. لكن تكرار السؤال يشير إلى حزن غير مُعالَج.

 

ولذلك فأنصحكم بالآتي:

 

١- إجابة صادقة مبسطة..

 

قولي: "الموت جزء من الحياة، لكنه ليس شيئًا يحدث كل يوم لكل الناس. نحن نعيش أعمارنا التي كتبها الله لنا"

 

٢- البنت تحتاج إلى طمأنة وجودية..

 

الأطفال يحتاجون إلى Existential Security (أمان وجودي).

 

وهو شعور أن للحياة معنى ونظامًا.

 

قال تعالى: {قُل لَّن يُصِيبَنَا إِلَّا مَا كَتَبَ اللَّهُ لَنَا}؛ فاغرسوا بداخلها هذا المعنى لتطمئن.

 

٣- إعادة ربطها بالحياة..

 

أشركوها في أنشطة مستقبلية:

 

رحلة قادمة، هدف دراسي، زراعة نبتة.

 

فهذا يعيد بناء Future Orientation (التوجه نحو المستقبل).

 

٤- لا بد من معالجة حزن الأم..

 

الأم المنهارة تُبقي الحزن مفتوحًا.

 

والأطفال يحتاجون نموذجًا لحزن متوازن، لا حزنًا مُغرقًا.

 

همسة أخيرة:

 

الطفل لا يخاف الموت بقدر ما يخاف فقدان الأمان.

 

امنحوها شعور "نحن هنا معكِ" وسيهدأ سؤالها تدريجيًّا.

 

روابط ذات صلة:

أطفالي أصابهم الهلع.. كيف أمنع زوجي من متابعة أخبار الحرب؟

طفلي ينزعج من الحرب ويرسم البيوت المحترقة!

كيف نحافظ على سلامة نفوسنا في زمن الحرب؟